ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

129

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

« او گفت : غلام گردن كلفت كه زود هيجان پيدا كند ، خريدارى نكن ، چنين غلامى ارباب ديگرى غير از تو دارد ( يعنى بنده و غلامى كه نسبت به مالك خود سركشى و محاجه كند ، پشت‌گرمى خواهد داشت ) و غلام خشمناك و عصبى نيز خريدارى منما ، زيرا او نگرانى در كارت ايجاد كند و بندهء خوش‌فكر و عاقل هم خريدارى نكن ، زيرا او با تو با نيرنگ و حيله رفتار خواهد كرد ؛ « او گفت : در معاشرت و سلوك با مردم باصفاى قلب باش و آن‌گونه كه مردم خائن به ظاهر رفتار مىكنند با مردم مدارا كن ، زيرا آنها براى انجام مقصود خيانت آميز خود با مردم مدارا مىنمايند و عجب و خودپسندى را از خود دور كن يا به خود راه مده ، بدليل آنكه از آنها برتر مىباشى ، زيرا اين امر مزيت تو را از بين مىبرد ؛ « او گفت : به موقع اشخاصى كه زمانه به آنها رواور است توجه نداشته باش ، بلكه ارزش حقيقى آنها را مورد توجه قرار ده ، زيرا مرام و موقع حقيقى همان است كه دارند ؛ او گفت : اگر زمانه بد شد ، بازار فضيلت كاسد و فضيلت مضر و رذائل نفوذ كرده و نافع مىشود و ترس ثروتمند از ترس فقير زيادتر خواهد شد ؛ « او گفت : به ظالم مهلت داده مىشود تا به پايه‌هاى عمارت و مبانى قوانين تجاوز كند و اگر به كار خود ادامه داد ، در آن موقع مرد شايسته‌اى از علماء تحريك شده و او را از بين مىبرد ؛ « او گفت : اگر صحبت گوينده با نيت وى مطابق باشد ، نيت شنونده را تحريك مىنمايد و اگر با نيتش مخالف بود ، تأثيرى در شنونده نخواهد داشت ؛ « او گفت : بهترين پادشاهان پادشاهى است كه نام او با عدالت باقى بماند و كسانى كه بعد از او مىآيند ، او را ستايش كرده دوران او را آرزو مىكنند » . مردى جاهل بافلاطون گفت : تو چطور توانستى اين همه چيز بدانى ؟ جواب داد : « من بقدرى كه تو در راه شراب مصرف كردى من روغن چراغ مصرف كردم » .